अन्वयः

राक्षसाधिपः lord of the demons, सः रावणः that Ravana, तत् that, वेश्म residence, प्रविश्य entered, राक्षसीमध्ये in the midst of demonesses, शोकपरायणाम् full of grief, सीताम् Sita, अपश्यत् saw.

M N Dutt

And entering that apartment, Rāvana-lord of Rākşasas-saw the distressed Sītā in the midst of the Raksasas, with a tearful countenance, oppressed with a load of grief, like to a bark sinking in the ocean through the violence of the winds; like to a doe separated from the herd of deer, and surrounded by dogs.

Summary

Ravana, lord of the demons, entered his residence and saw Sita full of grief in the midst of the demonesses.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
प्रविश्य	प्रविश्य (√प्र-विश् + ल्यप्)
तु	तु (अव्ययः)
तद्वेश्म	तद् (२.१)–वेश्मन् (२.१)
रावणो	रावण (१.१)
राक्षसाधिपः	राक्षस–अधिप (१.१)
अपश्यद्	अपश्यत् (√पश् लङ् प्र.पु. एक.)
राक्षसीमध्ये	राक्षसी–मध्य (७.१)
सीतां	सीता (२.१)
शोकपरायणाम्	शोक–परायण (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	प्र	वि	श्य	तु	त	द्वे	श्म
रा	व	णो	रा	क्ष	सा	धि	पः
अ	प	श्य	द्रा	क्ष	सी	म	ध्ये
सी	तां	शो	क	प	रा	य	णम्