३.५४.२३

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणः शत्रुरावणः ।
राक्षसीश्च ततः क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥

अन्वयः

शत्रुरावणः who makes enemies wail, रावणः Ravana, इति these, परुषम् harsh, वाक्यम् words, उक्त्वा having said, ततः then, क्रुद्धः enraged, राक्षसीः demoness, इदम् these, वचनम् words, अब्रवीत् said.

M N Dutt

Having herself spoken thus, Ravana-challenger of foes-growing exceedingly wroth, addressed the Rākşasis in these words,

Summary

Enraged Ravana, who used to make enemies wail, turned to the demonesses and said these words.

पदच्छेदः

इत्य्इति (अव्ययः)
उक्त्वाउक्त्वा (√वच् + क्त्वा)
परुषंपरुष (२.१)
वाक्यंवाक्य (२.१)
रावणःरावण (१.१)
शत्रुरावणःशत्रु–रावण (१.१)
राक्षसीश्राक्षसी (२.३)
(अव्ययः)
ततःततस् (अव्ययः)
क्रुद्धक्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, १.१)
इदंइदम् (२.१)
वचनम्वचन (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

त्यु क्त्वारु षं वा क्यं
रा णःत्रु रा णः
राक्ष सीश्च तः क्रुद्ध
दंब्र वीत्