३.५५.१६

अहो लक्ष्मण गर्ह्यं ते कृतं यत्त्वं विहाय ताम् ।
सीतामिहागतः सौम्य कच्चित्स्वस्ति भवेदिति ॥

अन्वयः

सौम्य O gentle one, लक्ष्मण Lakshmana, यः who, त्वम् you, ताम् her, सीताम् Sita, विहाय leaving, इह here, आगतः came, ते to you, गर्ह्यम् blameworthy, कृतम् done, इह here, स्वस्ति safe, भवेत् कच्चित् will she be safe, अहो Alas.

M N Dutt

Alas! Laksmana, you have committed a censurable.,act; leaving Sita, O mild one, you have come hither. Is it well with her?

Summary

O gentle Lakshmana you are to blame for coming here, leaving Sita behind. Alas will she be safe now?

पदच्छेदः

अहोअहो (अव्ययः)
लक्ष्मणलक्ष्मण (८.१)
गर्ह्यंगर्ह्य (√गर्ह् + कृत्, १.१)
तेत्वद् (६.१)
कृतंकृत (√कृ + क्त, १.१)
यत्यत् (अव्ययः)
त्वंत्वद् (१.१)
विहायविहाय (√वि-हा + ल्यप्)
ताम्तद् (२.१)
सीताम्सीता (२.१)
इहागतःइह (अव्ययः)–आगत (√आ-गम् + क्त, १.१)
सौम्यसौम्य (८.१)
कच्चित्कश्चित् (१.१)
स्वस्तिस्वस्ति (१.१)
भवेद्भवेत् (√भू विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
इतिइति (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

होक्ष्म र्ह्यं ते
कृ तं त्त्वंवि हा ताम्
सी तामि हा तः सौम्य
च्चि त्स्वस्ति वेदिति