अन्वयः

मृगरूपेण in the form of a deer, मारीचेन by Maricha, विज्ञाय having known, मामकम् my , स्वरम् voice, आलम्ब्य imitating, विक्रुष्टम् cried out, लक्ष्मणः Lakshmana, शृणुयाद्यदि if he listens, सः सौमित्रिः that Saumitri, स्वरम् voice, श्रुत्वा after hearing, तां मैथिलीम् to Sita, हित्वा च leaving her, तया by her, इह here, प्रहितः sent, क्षिप्रम् at once, इह here, मत्सकाशम् for me, एष्यति he will come,

M N Dutt

If Laksmana should have heard the cries which Mārica, knowing my voice, and fixing on the means of harming me, uttered in the form of a deer, Saumitrī, hearing that voice, leaving Mithila's daughter and commissioned by herself, must have come near me.

Summary

'If Lakshmana listens to Maricha imitating my voice in the form of a deer, he, sent by Sita will come for me at once, leaving her behind.

पदच्छेदः

मारीचेन	मारीच (३.१)
तु	तु (अव्ययः)
विज्ञाय	विज्ञाय (√वि-ज्ञा + ल्यप्)
स्वरम्	स्वर (२.१)
आलक्ष्य	आलक्ष्य (√आ-लक्षय् + ल्यप्)
मामकम्	मामक (२.१)
विक्रुष्टं	विक्रुष्ट (२.१)
मृगरूपेण	मृग–रूप (३.१)
लक्ष्मणः	लक्ष्मण (१.१)
शृणुयाद्	शृणुयात् (√श्रु विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
यदि	यदि (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
मा	री	चे	न	तु	वि	ज्ञा	य
स्व	र	मा	ल	क्ष्य	मा	म	कम्
वि	क्रु	ष्टं	मृ	ग	रू	पे	ण
ल	क्ष्म	णः	शृ	णु	या	द्य	दि