अन्वयः

मृगरूपेण in the form of a deer, मारीचेन by Maricha, विज्ञाय having known, मामकम् my , स्वरम् voice, आलम्ब्य imitating, विक्रुष्टम् cried out, लक्ष्मणः Lakshmana, शृणुयाद्यदि if he listens, सः सौमित्रिः that Saumitri, स्वरम् voice, श्रुत्वा after hearing, तां मैथिलीम् to Sita, हित्वा च leaving her, तया by her, इह here, प्रहितः sent, क्षिप्रम् at once, इह here, मत्सकाशम् for me, एष्यति he will come,

M N Dutt

If Laksmana should have heard the cries which Mārica, knowing my voice, and fixing on the means of harming me, uttered in the form of a deer, Saumitrī, hearing that voice, leaving Mithila's daughter and commissioned by herself, must have come near me.

Summary

'If Lakshmana listens to Maricha imitating my voice in the form of a deer, he, sent by Sita will come for me at once, leaving her behind.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
सौमित्रिः	सौमित्रि (१.१)
स्वरं	स्वर (२.१)
श्रुत्वा	श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
तां	तद् (२.१)
च	च (अव्ययः)
हित्वाथ	हित्वा (√हा + क्त्वा)–अथ (अव्ययः)
मैथिलीम्	मैथिली (२.१)
तयैव	तद् (३.१)–एव (अव्ययः)
प्रहितः	प्रहित (√प्र-हि + क्त, १.१)
क्षिप्रं	क्षिप्रम् (अव्ययः)
मत्सकाशम्	मद्–सकाश (२.१)
इहैष्यति	इह (अव्ययः)–एष्यति (√इ लृट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	सौ	मि	त्रिः	स्व	रं	श्रु	त्वा
तां	च	हि	त्वा	थ	मै	थि	लीम्
त	यै	व	प्र	हि	तः	क्षि	प्रं
म	त्स	का	श	मि	है	ष्य	ति