अन्वयः

लक्ष्मण Lakshmana, आश्रमगतम् when I return to the cottage, माम् me, वैदेही Vaidehi, सीता Sita, प्रहसिता with her sweet smile, पुनः again, नाभिभाषते यदि if she does not speak to me, विनशिष्यामि I will die.

M N Dutt

If, O Laksmana, Vaidehi ever precluding her speech with a smile should not speak to me when I arrive at the asylum, I shall give up my life.

Summary

I will die if Sita, princess from Videha, is not there to speak to me with her sweet smile when I return to the cottage, O Lakshmana

पदच्छेदः

यदि	यदि (अव्ययः)
माम्	मद् (२.१)
आश्रमगतं	आश्रम–गत (√गम् + क्त, २.१)
वैदेही	वैदेही (१.१)
नाभिभाषते	न (अव्ययः)–अभिभाषते (√अभि-भाष् लट् प्र.पु. एक.)
पुनः	पुनर् (अव्ययः)
प्रहसिता	प्रहसित (√प्र-हस् + क्त, १.१)
सीता	सीता (१.१)
विनशिष्यामि	विनशिष्यामि (√वि-नश् लृट् उ.पु. )
लक्ष्मण	लक्ष्मण (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
य	दि	मा	मा	श्र	म	ग	तं
वै	दे	ही	ना	भि	भा	ष	ते
पु	नः	प्र	ह	सि	ता	सी	ता
वि	न	शि	ष्या	मि	ल	क्ष्म	ण