यदि जीवति वैदेही गमिष्याम्याश्रमं पुनः ।
सुवृत्ता यदि वृत्ता सा प्राणांस्त्यक्ष्यामि लक्ष्मण ॥
यदि जीवति वैदेही गमिष्याम्याश्रमं पुनः ।
सुवृत्ता यदि वृत्ता सा प्राणांस्त्यक्ष्यामि लक्ष्मण ॥
अन्वयः
लक्ष्मण O Lakshmana, वैदेही Vaidehi, जीवति यदि if she is living only, पुनः again, आश्रमम् to the cottage, गमिष्यामि will go, यदि वा or else, सुवृत्ता virtuous, वृत्ता dead, प्राणान् life, त्यक्ष्यामि I will give up.M N Dutt
If Vaidehī live, I will then return to the asylum; but O Lakşmaņa, if that one of excellent character should happen to be dead, I will also renounce my life.Summary
O Lakshmana, only if Vaidehi is alive will I enter the cottage again or else I will give up my life if that virtuous lady is no more.पदच्छेदः
| यदि | यदि (अव्ययः) |
| जीवति | जीवति (√जीव् लट् प्र.पु. एक.) |
| वैदेही | वैदेही (१.१) |
| गमिष्याम्य् | गमिष्यामि (√गम् लृट् उ.पु. ) |
| आश्रमं | आश्रम (२.१) |
| पुनः | पुनर् (अव्ययः) |
| सुवृत्ता | सु (अव्ययः)–वृत्त (१.१) |
| यदि | यदि (अव्ययः) |
| वृत्ता | वृत्त (√वृत् + क्त, १.१) |
| सा | तद् (१.१) |
| प्राणांस् | प्राण (२.३) |
| त्यक्ष्यामि | त्यक्ष्यामि (√त्यज् लृट् उ.पु. ) |
| लक्ष्मण | लक्ष्मण (८.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | दि | जी | व | ति | वै | दे | ही |
| ग | मि | ष्या | म्या | श्र | मं | पु | नः |
| सु | वृ | त्ता | य | दि | वृ | त्ता | सा |
| प्रा | णां | स्त्य | क्ष्या | मि | ल | क्ष्म | ण |