अन्वयः
लक्ष्मण Lakshmna, दण्डकारण्यम् to Dandakaranyam, प्रस्थितम् entered, माम् me, या who, अनुजगाम ह followed, याम् whom, हित्वा having left, त्वम् you, इह here, आगतः came, सा वैदेही that Vaidehi, क्व where is she?
M N Dutt
Where, O Laksmana is that Vaidehi, who has followed me to the Dandaka forest, and leaving whom you have come hither?
Summary
Where is that princess from Videha who accompanied me when I entered Dandaka forest ? Why have you come here leaving her behind ?
पदच्छेदः
| प्रस्थितं | प्रस्थित (√प्र-स्था + क्त, २.१) |
| दण्डकारण्यं | दण्डक–अरण्य (२.१) |
| या | यद् (१.१) |
| माम् | मद् (२.१) |
| अनुजगाम | अनुजगाम (√अनु-गम् लिट् प्र.पु. एक.) |
| ह | ह (अव्ययः) |
| क्व | क्व (अव्ययः) |
| सा | तद् (१.१) |
| लक्ष्मण | लक्ष्मण (८.१) |
| वैदेही | वैदेही (१.१) |
| यां | यद् (२.१) |
| हित्वा | हित्वा (√हा + क्त्वा) |
| त्वम् | त्वद् (१.१) |
| इहागतः | इह (अव्ययः)–आगत (√आ-गम् + क्त, १.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| प्र | स्थि | तं | द | ण्ड | का | र | ण्यं |
| या | मा | म | नु | ज | गा | म | ह |
| क्व | सा | ल | क्ष्म | ण | वै | दे | ही |
| यां | हि | त्वा | त्व | मि | हा | ग | तः |