शराहतेनैव तदार्तया गिरा; स्वरं ममालम्ब्य सुदूरसंश्रवम् ।
उदाहृतं तद्वचनं सुदारुणं; त्वमागतो येन विहाय मैथिलीम् ॥
शराहतेनैव तदार्तया गिरा; स्वरं ममालम्ब्य सुदूरसंश्रवम् ।
उदाहृतं तद्वचनं सुदारुणं; त्वमागतो येन विहाय मैथिलीम् ॥
अन्वयः
तदा then, शराहतेनैव as soon as he was hit by the arrow, आर्तया in distress, गिरा with a voice, सुदूरसुश्रवम् even heard from a distance, स्वरम् voice, समालम्ब्य adapting, सुदारुणम् very dreadful, तत् that, वचनम् words, उदाहृतम् uttered, येन by which, त्वम् you, मैथिलीम् Maithili, विहाय after deserting, इह here, आगतः came.M N Dutt
Wounded by my shaft, he, assuming my voice, and in accents capable of being heard from far, uttered those dreadful words fraught with dole, hearing which, you have come hither, renouncing Mithilā's daughter.Summary
Hit by the arrow, the demon imitating my voice cried out in desperation which could be clearly audible even from a distance. On hearing the dreadful words you deserted Sita and came here.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे एकोनषष्टितमस्सर्गः॥Thus ends the fiftyninth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.पदच्छेदः
| शराहतेनैव | शर–आहत (√आ-हन् + क्त, ३.१)–एव (अव्ययः) |
| तदार्तया | तदा (अव्ययः)–आर्त (३.१) |
| गिरा | गिर् (३.१) |
| स्वरं | स्वर (२.१) |
| ममालम्ब्य | मद् (६.१)–आलम्ब्य (√आ-लम्ब् + ल्यप्) |
| सुदूरसंश्रवम् | सुदूर–संश्रव (२.१) |
| उदाहृतं | उदाहृत (√उदा-हृ + क्त, १.१) |
| तद् | तद् (१.१) |
| वचनं | वचन (१.१) |
| सुदारुणं | सु (अव्ययः)–दारुण (१.१) |
| त्वम् | त्वद् (१.१) |
| आगतो | आगत (√आ-गम् + क्त, १.१) |
| येन | यद् (३.१) |
| विहाय | विहाय (√वि-हा + ल्यप्) |
| मैथिलीम् | मैथिली (२.१) |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| श | रा | ह | ते | नै | व | त | दा | र्त | या | गि | रा |
| स्व | रं | म | मा | ल | म्ब्य | सु | दू | र | सं | श्र | वम् |
| उ | दा | हृ | तं | त | द्व | च | नं | सु | दा | रु | णं |
| त्व | मा | ग | तो | ये | न | वि | हा | य | मै | थि | लीम् |
| ज | त | ज | र | ||||||||