३.६.१०

चित्रकूटमुपादाय राज्यभ्रष्टोऽसि मे श्रुतः ।
इहोपयातः काकुत्स्थो देवराजः शतक्रतुः ।
सर्वाँल्लोकाञ्जितानाह मम पुण्येन कर्मणा ॥

अन्वयः

काकुत्थ्स scion of the Kakutstha family, शतक्रतुः Indra, देवराजः king of the gods, इह here, उपयातः came to me, महादेवः chief of the gods, सुरेश्वरः Indra, देवः deity, उपागम्य after he came here, मम my, पुण्येन कर्मणा by meritorious act, सर्वान् all, लोकान् worlds, जितान् won, मे by me, आह said.

M N Dutt

I had already) heard that, coming to Citrakūta, (you had been staying there), having been deprived of the kingdom. Here came, O Kākutstha, the Sovereign of the celestials of an hundred sacrifices.

Summary

O scion of the Kakutstha family, Indra, king of the gods came to me and said that by my meritorious deeds I have won all the worlds.

पदच्छेदः

चित्रकूटम्चित्रकूट (२.१)
उपादायउपादाय (√उपा-दा + ल्यप्)
राज्यभ्रष्टोराज्य–भ्रष्ट (√भ्रंश् + क्त, १.१)
ऽसिअसि (√अस् लट् म.पु. )
मेमद् (६.१)
श्रुतःश्रुत (√श्रु + क्त, १.१)
इहोपयातःइह (अव्ययः)–उपयात (√उप-या + क्त, १.१)
काकुत्स्थोकाकुत्स्थ (१.१)
देवराजःदेव–राज (१.१)
शतक्रतुःशतक्रतु (१.१)
सर्वांल्सर्व (२.३)
लोकाञ्लोक (२.३)
जितान्जित (√जि + क्त, २.३)
आहआह (√अह् लिट् प्र.पु. एक.)
मममद् (६.१)
पुण्येनपुण्य (३.१)
कर्मणाकर्मन् (३.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१०१११२
चित्र कूमु पा दा रा ज्य भ्र ष्टो
ऽसि मेश्रु तः हो या तः का कु त्स्थो
दे रा जःक्र तुः र्वा ल्लो का
ञ्जि ता ना पु ण्येर्म णा