अन्वयः

तत्र there (at the hermitage), रामः Rama, मलपङ्कजठाधरम् with soiled, matted hair, आसीनम् seated, तपोवृद्धम् grown old with penance, तापसम् ascetic, सुतीक्ष्णम् Sutikshna, विधिवत् as per tradition, अभाषत spoke.

M N Dutt

There Rāma duly addressed an ascetic seated in the lotus-attitude* for warding off evil, even Sutīksna, *The yoya system has many positions for concentrating thought.

Summary

There at the hermitage was Sutikshna, an ascetic grown old with (long) penance, wearing soiled, matted locks and seated. Rama (first) addressed him as per custom.

पदच्छेदः

तत्र	तत्र (अव्ययः)
तापसम्	तापस (२.१)
आसीनं	आसीन (√आस् + क्त, २.१)
मलपङ्कजटाधरम्	मल–पङ्क–जटा–धर (२.१)
रामः	राम (१.१)
सुतीक्ष्णं	सुतीक्ष्ण (२.१)
विधिवत्	विधिवत् (अव्ययः)
तपोवृद्धम्	तपस्–वृद्ध (√वृध् + क्त, २.१)
अभाषत	अभाषत (√भाष् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	त्र	ता	प	स	मा	सी	नं
म	ल	प	ङ्क	ज	टा	ध	रम्
रा	मः	सु	ती	क्ष्णं	वि	धि	व
त्त	पो	वृ	द्ध	म	भा	ष	त