अन्वयः
सौम्य O handsome, एषा गोदावरी this Godavari, किञ्चित् even a little, न प्रतिभाषते is not answering, लक्ष्मण Lakshmana, जानकीं Janaki, विना without, अहम् I am, जनकम् Janaka, समेत्य after meeting him, मातरं चैव to mother also, अप्रियम् unhappy, किं नु what can, वचनम् words, वक्ष्यामि tell.
Summary
O handsome Lakshmana this Godavari does not at all respond. How can I go to Janaka and my mother without Sita and break this unhappy news?
पदच्छेदः
| किं | क (२.१) |
| नु | नु (अव्ययः) |
| लक्ष्मण | लक्ष्मण (८.१) |
| वक्ष्यामि | वक्ष्यामि (√वच् लृट् उ.पु. ) |
| समेत्य | समेत्य (√समा-इ + ल्यप्) |
| जनकं | जनक (२.१) |
| वचः | वचस् (२.१) |
| मातरं | मातृ (२.१) |
| चैव | च (अव्ययः)–एव (अव्ययः) |
| वैदेह्या | वैदेही (३.१) |
| विना | विना (अव्ययः) |
| ताम् | तद् (२.१) |
| अहम् | मद् (१.१) |
| अप्रियम् | अप्रिय (२.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| किं | नु | ल | क्ष्म | ण | व | क्ष्या | मि |
| स | मे | त्य | ज | न | कं | व | चः |
| मा | त | रं | चै | व | वै | दे | ह्या |
| वि | ना | ता | म | ह | म | प्रि | यम् |