अन्वयः

सः रामः that Rama, सीतायाः Sita's, राक्षसस्य च and the demon's, परिक्रान्तम् movement, भग्नम् broken, धनुश्च bow, तूणी च and quiver, बहुधा many ways, विकीर्णम् scattered, रथम् chariot, समीक्ष्य having seen, सम्भ्रान्त हृदयः bewidered mind, प्रियम् loving, भ्रातरम् brother, शशंस told.

Summary

Bewildered to see the broken bow and quiver and many splinters of the chariot scattered all over, Rama said to his loving brother Lakshmana:

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
समीक्ष्य	समीक्ष्य (√सम्-ईक्ष् + ल्यप्)
परिक्रान्तं	परिक्रान्त (२.१)
सीताया	सीता (६.१)
राक्षसस्य	राक्षस (६.१)
च	च (अव्ययः)
संभ्रान्तहृदयो	संभ्रान्त (√सम्-भ्रम् + क्त)–हृदय (१.१)
रामः	राम (१.१)
शशंस	शशंस (√शंस् लिट् प्र.पु. एक.)
भ्रातरं	भ्रातृ (२.१)
प्रियम्	प्रिय (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	स	मी	क्ष्य	प	रि	क्रा	न्तं
सी	ता	या	रा	क्ष	स	स्य	च
सं	भ्रा	न्त	हृ	द	यो	रा	मः
श	शं	स	भ्रा	त	रं	प्रि	यम्