अन्वयः
पुरुषर्षभ best among men, कृतेन by the act of, तेन by that, सर्वनाशेन destruction of all, किम् what for, त्वम् you, पापम् sinful, तं रिपुम् एव your enemy, विज्ञाय after knowing, उद्धर्तुम् to uproot, अर्हसि ought to.
Summary
O best among men where is the good in the destruction of all? Know your sinful enemy before you uproot him.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकेय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे षट्षष्टितमस्सर्गः॥Thus ends the sixtysixth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.
पदच्छेदः
| किं | क (१.१) |
| ते | त्वद् (४.१) |
| सर्वविनाशेन | सर्व–विनाश (३.१) |
| कृतेन | कृत (√कृ + क्त, ३.१) |
| पुरुषर्षभ | पुरुष–ऋषभ (८.१) |
| तम् | तद् (२.१) |
| एव | एव (अव्ययः) |
| तु | तु (अव्ययः) |
| रिपुं | रिपु (२.१) |
| पापं | पाप (२.१) |
| विज्ञायोद्धर्तुम् | विज्ञाय (√वि-ज्ञा + ल्यप्)–उद्धर्तुम् (√उत्-हृ + तुमुन्) |
| अर्हसि | अर्हसि (√अर्ह् लट् म.पु. ) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| किं | ते | स | र्व | वि | ना | शे | न |
| कृ | ते | न | पु | रु | ष | र्ष | भ |
| त | मे | व | तु | रि | पुं | पा | पं |
| वि | ज्ञा | यो | द्ध | र्तु | म | र्ह | सि |