३.६४.१०

परिश्रान्तस्य मे तात पक्षौ छित्त्वा निशाचरः ।
सीतामादाय वैदेहीं प्रयातो दक्षिणा मुखः ॥

अन्वयः

तात O my child, सः राक्षसः that demon, परिश्रान्तस्य when I was exhausted, मे myself, पक्षौ wings, छित्त्वा after cutting, वैदेहीम् princess of Videha, सीताम् Sita, आदाय taking,दक्षिणां दिशम् southern, प्रयातः went.

Summary

O my child when I was exhausted, that demon cut off my wings and carried Sita off in the southern direction.

पदच्छेदः

परिश्रान्तस्यपरिश्रान्त (√परि-श्रम् + क्त, ६.१)
मेमद् (६.१)
ताततात (८.१)
पक्षौपक्ष (२.२)
छित्त्वाछित्त्वा (√छिद् + क्त्वा)
निशाचरःनिशाचर (१.१)
सीताम्सीता (२.१)
आदायआदाय (√आ-दा + ल्यप्)
वैदेहींवैदेही (२.१)
प्रयातोप्रयात (√प्र-या + क्त, १.१)
दक्षिणामुखःदक्षिणामुख (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रि श्रा न्तस्य मे ता
क्षौ छि त्त्वानि शा रः
सी ता मा दा वै दे हीं
प्र या तोक्षि णामु खः