३.६४.१९

तं गृध्रं प्रेक्ष्य ताम्राक्षं गतासुमचलोपमम् ।
रामः सुबहुभिर्दुःखैर्दीनः सौमित्रिमब्रवीत् ॥

अन्वयः

सुबहुभिः with much, दुःखै: with sorrow, दीनः dejected, रामः Rama, ताम्राक्षम् eyes red (with tears), गतासुम् with his life gone, अचलोपमम् looking like a mountain, तं गृध्रम् to that vulture, प्रेक्ष्य seeing, सौमित्रिम् to Lakshmana, अब्रवीत् said.

Summary

Stricken with deep grief, his eyes red (with tears) Rama saw the vulture looking like a mountain. Seeing him dead, he said to Lakshmana:

पदच्छेदः

तंतद् (२.१)
गृध्रंगृध्र (२.१)
प्रेक्ष्यप्रेक्ष्य (√प्र-ईक्ष् + ल्यप्)
ताम्राक्षंताम्र–अक्ष (२.१)
गतासुम्गतासु (२.१)
अचलोपमम्अचल–उपम (२.१)
रामःराम (१.१)
सुबहुभिर्सु (अव्ययः)–बहु (३.३)
दुःखैर्दुःख (३.३)
दीनःदीन (१.१)
सौमित्रिम्सौमित्रि (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तं गृ ध्रं प्रेक्ष्य ता म्रा क्षं
तासु लो मम्
रा मःसुहु भि र्दुः खै
र्दी नः सौ मित्रिब्र वीत्