अन्वयः

अहम् I, उग्रेण by intense, तपसा by penance, पितामहम् the creator Brahma, आतोषयम् I made him happy, सः he, मे my, दीर्घम् long, आयुः life, प्रादात् graced, ततः then, माम् me, विभ्रमः confusion, अस्पृशत् overtook me.

M N Dutt

O Lakşmaņa, know me to be the beautiful son of Danu. Through Indra's curse in the battle field I have been metamorphosed into my present shape. After I had pleased him with hard austerites, the Grand-Father of the celestials conferred on me a long life. And therefore I was inflamed with pride assailed Indra in a conflict, thinking within me, 'I have gained a long life-what can Indra do me?'

Summary

I pleased the creator Brahma with great penance. He blessed me with long life. Then this pride and confusion overtook me.

पदच्छेदः

अहं	मद् (१.१)
हि	हि (अव्ययः)
तपसोग्रेण	तपस् (३.१)–उग्र (३.१)
पितामहम्	पितामह (२.१)
अतोषयम्	अतोषयम् (√तोषय् लङ् उ.पु. )
दीर्घम्	दीर्घ (२.१)
आयुः	आयुस् (२.१)
स	तद् (१.१)
मे	मद् (६.१)
प्रादात्	प्रादात् (√प्र-दा प्र.पु. एक.)
ततो	ततस् (अव्ययः)
मां	मद् (२.१)
विभ्रमो	विभ्रम (१.१)
ऽस्पृशत्	अस्पृशत् (√स्पृश् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	हं	हि	त	प	सो	ग्रे	ण
पि	ता	म	ह	म	तो	ष	यम्
दी	र्घ	मा	युः	स	मे	प्रा	दा
त्त	तो	मां	वि	भ्र	मो	ऽस्पृ	शत्