३.७.१

रामस्तु सहसौमित्रिः सुतीक्ष्णेनाभिपूजितः ।
परिणम्य निशां तत्र प्रभाते प्रत्यबुध्यत ॥

अन्वयः

सहसौमित्रिः accompanied by Lakshmana, रामस्तु Rama too, सुतीक्ष्णेन by Sutikshna, अभिपूजितः worshipped by, तत्र there, निशाम् night, परिणाम्य having spent, प्रभाते early in the morning, प्रत्यबुध्यत again got up.

M N Dutt

Having been well entertained by Sutīksna, Rāma in company with Sumitrā's son, having passed away the night there, awoke in the morning.

Summary

Rama, worshipped by Sutikshna and accompanied by Lakshmana, spent the night at the hermitage, and got up early in the morning.

पदच्छेदः

रामस्राम (१.१)
तुतु (अव्ययः)
सहसौमित्रिःसह (अव्ययः)–सौमित्रि (१.१)
सुतीक्ष्णेनाभिपूजितःसुतीक्ष्ण (३.१)–अभिपूजित (√अभि-पूजय् + क्त, १.१)
परिणाम्यपरिणाम्य (√परि-नामय् + ल्यप्)
निशांनिशा (२.१)
तत्रतत्र (अव्ययः)
प्रभातेप्रभात (७.१)
प्रत्यबुध्यतप्रत्यबुध्यत (√प्रति-बुध् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रास्तु सौ मि त्रिः
सु ती क्ष्णे नाभि पूजि तः
रिम्यनि शांत्र
प्र भा ते प्रत्य बुध्य