समीक्षमाणः पुष्पाढ्यं सर्वतो विपुलद्रुमम् ।
कोयष्टिभिश्चार्जुनकैः शतपत्रैश्च कीचकैः ।
एतैश्चान्यैश्च विविधैर्नादितं तद्वनं महत् ॥
समीक्षमाणः पुष्पाढ्यं सर्वतो विपुलद्रुमम् ।
कोयष्टिभिश्चार्जुनकैः शतपत्रैश्च कीचकैः ।
एतैश्चान्यैश्च विविधैर्नादितं तद्वनं महत् ॥
M N Dutt
Issuing out of Matanga's asylum, the mighty Rāma, lord of men, repaired with Lakşmaņa to the lake Pampā. Exercised with grief, he arrived at the bank of that best lakes, beholding (as he passed along), various trees and pools, the mighty forest covered on all sides with huge trees and flowers and resounding with the noise of lapwings, peacocks, woodpeckers and various other birds and rattling of the bamboo's.पदच्छेदः
| समीक्षमाणः | समीक्षमाण (√सम्-ईक्ष् + शानच्, १.१) |
| पुष्पाढ्यं | पुष्प–आढ्य (२.१) |
| सर्वतो | सर्वतस् (अव्ययः) |
| विपुलद्रुमम् | विपुल–द्रुम (२.१) |
| कोयष्टिभिश् | कोयष्टि (३.३) |
| चार्जुनकैः | च (अव्ययः)–अर्जुनक (३.३) |
| शतपत्त्रैश् | शतपत्त्र (३.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| कीचकैः | कीचक (३.३) |
| एतैश् | एतद् (३.३) |
| चान्यैश् | च (अव्ययः)–अन्य (३.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| विविधैर् | विविध (३.३) |
| नादितं | नादित (√नादय् + क्त, १.१) |
| तद् | तद् (१.१) |
| वनं | वन (१.१) |
| महत् | महत् (१.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | मी | क्ष | मा | णः | पु | ष्पा | ढ्यं | स | र्व | तो | वि |
| पु | ल | द्रु | मम् | को | य | ष्टि | भि | श्चा | र्जु | न | कैः |
| श | त | प | त्रै | श्च | की | च | कैः | ए | तै | श्चा | न्यै |
| श्च | वि | वि | धै | र्ना | दि | तं | त | द्व | नं | म | हत् |