पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| तां | तद् (२.१) |
| दृष्ट्वा | दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा) |
| ततः | ततस् (अव्ययः) |
| पम्पां | पम्पा (२.१) |
| रामः | राम (१.१) |
| सौमित्रिणा | सौमित्रि (३.१) |
| सह | सह (अव्ययः) |
| विललाप | विललाप (√वि-लप् लिट् प्र.पु. एक.) |
| च | च (अव्ययः) |
| तेजस्वी | तेजस्विन् (१.१) |
| कामाद् | काम (५.१) |
| दशरथात्मजः | दशरथ–आत्मज (१.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | तां | दृ | ष्ट्वा | त | तः | प | म्पां |
| रा | मः | सौ | मि | त्रि | णा | स | ह |
| वि | ल | ला | प | च | ते | ज | स्वी |
| का | मा | द्द | श | र | था | त्म | जः |