३.७१.७

ऋश्यमूको गिरिर्यत्र नातिदूरे प्रकाशते ।
यस्मिन्वसति धर्मात्मा सुग्रीवोंऽशुमतः सुतः ।
नित्यं वालिभयात्त्रस्तश्चतुर्भिः सह वानरैः ॥

अन्वयः

तत् therefore, धर्मात्मा the righteous soul, अंशुमतः सुतः son of the Sun, सुग्रीवः Sugriva, नित्यम् ever, वालिभयात् by the fear of Vali, चतुर्भिः with four, वानरैः सह along with monkeys, यस्मिन् in which, वसति stay, ऋष्यमूक: Rishyamuka, यत्र there, नातिदूरे not very far away, प्रकाशते shines, ताम् that, प्रियदर्शनाम् pleasing to look at, पम्पाम् Pampa, गमिष्यामि I will go, आगच्छ you may come along.

M N Dutt

You appear in view, at no distance, the mount Rşyamūka. Here dwells with four monkeys, the virtuous-souled Sugrīva.

Summary

Come, let us go to Pampa, which is pleasing to look at. Sugriva, the rigteous self, the son of the Sun has been staying for fear of Vali at the shining Rishyamuka, not far from here.

पदच्छेदः

ऋश्यमूकोऋश्यमूक (१.१)
गिरिर्गिरि (१.१)
यत्रयत्र (अव्ययः)
नातिदूरेन (अव्ययः)–अतिदूर (७.१)
प्रकाशतेप्रकाशते (√प्र-काश् लट् प्र.पु. एक.)
यस्मिन्यद् (७.१)
वसतिवसति (√वस् लट् प्र.पु. एक.)
धर्मात्माधर्म–आत्मन् (१.१)
सुग्रीवोसुग्रीव (१.१)
ऽंशुमतःअंशुमन्त् (६.१)
सुतःसुत (१.१)
नित्यंनित्यम् (अव्ययः)
वालिभयात्वालिन्–भय (५.१)
त्रस्तश्त्रस्त (√त्रस् + क्त, १.१)
चतुर्भिःचतुर् (३.३)
सहसह (अव्ययः)
वानरैःवानर (३.३)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
ऋश्य मू कोगि रि र्यत्र नाति दू रे
प्र काश ते य स्मिन्वसति ध र्मा त्मा
सु ग्री व्ॐऽशुम तःसु तः नि त्यं वालि
भ या त्त्र स्तश्च तु र्भिःसह वान रैः