अन्वयः

न्यासरक्षणतत्परः ever alert in protecting the trust, मूलानि च roots, फलानि च and fruits, यत्र wherever, गच्छति he goes, तं खङ्गं विना without that sword, न याति does not go,

M N Dutt

And intent upon preserving his trust, he goes nowhere for procuring fruits and roots without that sword deposited with him as a trust.

Summary

Vigilant about protecting the sword deposited with him, the sage never moved without it even when he went gathering roots and fruits.

पदच्छेदः

यत्र	यत्र (अव्ययः)
गच्छत्य्	गच्छति (√गम् लट् प्र.पु. एक.)
उपादातुं	उपादातुम् (√उपा-दा + तुमुन्)
मूलानि	मूल (२.३)
च	च (अव्ययः)
फलानि	फल (२.३)
च	च (अव्ययः)
न	न (अव्ययः)
विना	विना (अव्ययः)
याति	याति (√या लट् प्र.पु. एक.)
तं	तद् (२.१)
खड्गं	खड्ग (२.१)
न्यासरक्षणतत्परः	न्यास–रक्षण–तत्पर (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
य	त्र	ग	च्छ	त्यु	पा	दा	तुं
मू	ला	नि	च	फ	ला	नि	च
न	वि	ना	या	ति	तं	ख	ड्गं
न्या	स	र	क्ष	ण	त	त्प	रः