३.८.३

त्रीण्येव व्यसनान्यत्र कामजानि भवन्त्युत ।
मिथ्या वाक्यं परमकं तस्माद्गुरुतरावुभौ ।
परदाराभिगमनं विना वैरं च रौद्रता ॥

अन्वयः

अत्र here (in this context), कामजानि born out of lust, व्यसनानि vices, त्रीण्येव three only, उत indeed, भवन्ति are there, मिथ्यावाक्यम् speaking untruth, परमकम् greatest of all, परदाराभिगमनम् have sexual relation with others' wives विना वैरम् without enmity, रौद्रता violent acts, उभौ both, तस्मात् therefore, गुरुतरौ are of serious nature.

M N Dutt

This evil begot of desire is threefold. One prominent evil is falsehood, and both the others' are of weightier significance, association with others; wives, and vindictiveness without any (basis of) hostility. Falsehood, O Rāghava, has never been yours nor can it ever be yours (in the future).

Summary

There are three kinds of vices born out of lust. First, speaking untruth, second, having sexual relation with others' wives and third, resorting to violence with no enmity. The later two vices are of serious nature.

पदच्छेदः

त्रीण्य्त्रि (१.३)
एवएव (अव्ययः)
व्यसनान्य्व्यसन (१.३)
अत्रअत्र (अव्ययः)
कामजानिकाम–ज (१.३)
भवन्त्य्भवन्ति (√भू लट् प्र.पु. बहु.)
उतउत (अव्ययः)
मिथ्यावाक्यंमिथ्यावाक्य (१.१)
परमकंपरमक (१.१)
तस्माद्तद् (५.१)
गुरुतराव्गुरुतर (१.२)
उभौउभ् (१.२)
परदाराभिगमनंपर–दार–अभिगमन (१.१)
विनाविना (अव्ययः)
वैरंवैर (२.१)
चच (अव्ययः)
रौद्रतारौद्र–ता (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त्री ण्ये वव्यस ना न्यत्र काम जानि
भ वन्त्युत मि थ्या वा क्यंपरम कं
त स्माद्गुरुत रावु भौपर दा रा
भिगम नंवि ना वै रंच रौद्र ता