अन्वयः

तस्य there, ताम् that, दृष्ट्वैव on sighting, हर्षात् out of joy, इन्द्रियाणि senses, चकम्पिरे shook, सः he, कामवश obsessed with love for Sita, आपन्नः gone, सौमित्रिम् to Saumitri, इदम् this, in the following manner, अब्रवीत् said.

M N Dutt

And beholding there that lake, his senses were stirred with delight. Troubled with passion he spoke to Saumitri saying,

Summary

He was glad to see it but sad at the thought of Sita. His passion stirred, his senses shaken, he said this to Saumitri:

पदच्छेदः

तस्य	तद् (६.१)
दृष्ट्वैव	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)–एव (अव्ययः)
तां	तद् (२.१)
हर्षाद्	हर्ष (५.१)
इन्द्रियाणि	इन्द्रिय (१.३)
चकम्पिरे	चकम्पिरे (√कम्प् लिट् प्र.पु. बहु.)
स	तद् (१.१)
कामवशम्	काम–वश (२.१)
आपन्नः	आपन्न (√आ-पद् + क्त, १.१)
सौमित्रिम्	सौमित्रि (२.१)
इदम्	इदम् (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	स्य	दृ	ष्ट्वै	व	तां	ह	र्षा
दि	न्द्रि	या	णि	च	क	म्पि	रे
स	का	म	व	श	मा	प	न्नः
सौ	मि	त्रि	मि	द	म	ब्र	वीत्