४.११.३९

युद्धे प्राणहरे तस्मिन्निष्पिष्टो दुन्दुभिस्तदा ।
श्रोत्राभ्यामथ रक्तं तु तस्य सुस्राव पात्यतः ।
पपात च महाकायः क्षितौ पञ्चत्वमागतः ॥

अन्वयः

व्यापारवीर्यधैर्यै in effort, strength and courage, पराक्रमैः in prowess as well, परिक्षीणं deterioration, तम् Vali, दुन्दुभिम् Dundubhi, उद्यम्य having lifted, धरण्याम् on the ground, अभ्यपातयत् hit down, तदा then, प्राणहरे in the deadly, तस्मिन् in that, युद्धे fight, दुन्दुभिः Dundubhi, निष्पिष्ट: crushed, पातयतः thrown down, तस्य his, महाकायः of huge body, पञ्चत्वम् resolved into the five elements (dead), आगतः go, क्षितौ on the ground, पपात fell down.

M N Dutt

There was a profusion of blood falling from the ears of that one crushed down. Thereupon that one of mighty arms fell down to the earth and breathed his last.

Summary

In the fight, Dundubhi fell down, with his strength, courage and prowess dwindled. Vali lifted his huge body and dashed it down on the ground. The body of Dundubhi dissolved into the five elements.

पदच्छेदः

युद्धेयुद्ध (७.१)
प्राणहरेप्राण–हर (७.१)
तस्मिन्तद् (७.१)
निष्पिष्टोनिष्पिष्ट (√निः-पिष् + क्त, १.१)
दुन्दुभिस्दुन्दुभि (१.१)
तदातदा (अव्ययः)
श्रोत्राभ्याम्श्रोत्र (५.२)
अथअथ (अव्ययः)
रक्तंरक्त (१.१)
तुतु (अव्ययः)
तस्यतद् (६.१)
सुस्रावसुस्राव (√स्रु लिट् प्र.पु. एक.)
पपातपपात (√पत् लिट् प्र.पु. एक.)
चच (अव्ययः)
महाकायःमहत्–काय (१.१)
क्षितौक्षिति (७.१)
पञ्चत्वम्पञ्चत्व (२.१)
आगतःआगत (√आ-गम् + क्त, १.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
यु द्धे प्राणह रे त स्मि न्नि ष्पि ष्टोदु
न्दु भिस्त दा श्रो त्रा भ्यामथ र क्तंतु
तस्य सु स्राव पात्य तःप पातच
म हा का यःक्षि तौ प ञ्चत्व माग तः