४.१५.५

शब्दं दुर्मर्षणं श्रुत्वा निष्पपात ततो हरिः ।
वेगेन चरणन्यासैर्दारयन्निव मेदिनीम् ॥

अन्वयः

ततः then, हरिः Sugriva, दुर्मर्षणम् intolerable, शब्दम् sound, श्रुत्वा on hearing, वेगेन hurriedly, पदन्यासैः long strides, मेदिनीम् earth, दारयन्निव as if breaking, निष्पपात rushed out

M N Dutt

And hearing that unbearable sound, the 'monkey, issued out speedily, as if riving the earth with his foot marks.

Summary

Unable to tolerate Sugriva's roar, Vali stepped out hurriedly, taking long strides as if breaking the earth.

पदच्छेदः

शब्दंशब्द (२.१)
दुर्मर्षणंदुर्मर्षण (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
निष्पपातनिष्पपात (√निः-पत् लिट् उ.पु. )
ततोततस् (अव्ययः)
हरिःहरि (१.१)
वेगेनवेग (३.१)
चरणन्यासैर्चरणन्यास (३.३)
दारयन्न्दारयत् (√दारय् + शतृ, १.१)
इवइव (अव्ययः)
मेदिनीम्मेदिनी (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ब्दं दु र्मर्ष णं श्रु त्वा
निष्प पा तो रिः
वे गे न्या सै
र्दान्नि मेदि नीम्