४.१७.१७

न मामन्येन संरब्धं प्रमत्तं वेद्धुमर्हसि ।
इति मे बुद्धिरुत्पन्ना बभूवादर्शने तव ॥

अन्वयः

तव your, आदर्शने not seen, अन्येन with others, सम्रब्धम् engaged in combat, प्रमत्तम् engrossed, माम् me, योद्धुम् attacked, नार्हसि not proper on your part, इति thus, मे my, बुद्धि: mind, उत्पन्ना strike, बभूव become

M N Dutt

Before I saw you I had thought within myself:-'Forsooth Rāma shall not destroy me, engaged as I am with another person and hence not prepared to fight with him.'

पदच्छेदः

नन (अव्ययः)
माम्मद् (२.१)
अन्येनअन्य (३.१)
संरब्धंसंरब्ध (२.१)
प्रमत्तंप्रमत्त (√प्र-मद् + क्त, २.१)
वेद्धुम्वेद्धुम् (√व्यध् + तुमुन्)
अर्हसिअर्हसि (√अर्ह् लट् म.पु. )
इतिइति (अव्ययः)
मेमद् (६.१)
बुद्धिर्बुद्धि (१.१)
उत्पन्नाउत्पन्न (√उत्-पद् + क्त, १.१)
बभूवादर्शनेबभूव (√भू लिट् प्र.पु. एक.)–अदर्शन (७.१)
तवत्वद् (६.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
न मा म न्येन सं र ब्धं
प्र म त्तं वेद्धु मर्हसि
इति मे बुद्धि रु त्प न्ना
ब भू वा दर्श नेतव