वागुराभिश्च पाशैश्च कूटैश्च विविधैर्नराः ।
प्रतिच्छन्नाश्च दृश्याश्च गृह्णन्ति सुबहून्मृगान् ।
प्रधावितान्वा वित्रस्तान्विस्रब्धानतिविष्ठितान् ॥
वागुराभिश्च पाशैश्च कूटैश्च विविधैर्नराः ।
प्रतिच्छन्नाश्च दृश्याश्च गृह्णन्ति सुबहून्मृगान् ।
प्रधावितान्वा वित्रस्तान्विस्रब्धानतिविष्ठितान् ॥
अन्वयः
हरिपुङ्गव O best of monkeys, तत्र here, मे to me, मनस्तापः mental agony, मन्युः regret, न not, नराः people, वागुराभिश्च with meshnet, पाशैश्च with ropes, विविधैः different, कूटैश्च with tricks, प्रतिच्छन्नाश्च hiding, दृश्याश्च out in the open, सुबहून् many, मृगान् animals, गृह्णन्ति catch.M N Dutt
Many persons living on flesh, either lying in ambush, or openly catch and pierce by means of net, noose and trap, many a deer, terrified and trusted, taking to their heels or quarrelling with their companions, careful or careless. They are not to blame in this and I do not cherish, O best of monkeys, any mortification or ire for this.Summary
'O best of monkeys I have no mental agony nor do I regret in this case. Hidden from view or out in the open, people catch animals by means of snares or ropes or through other tricks.पदच्छेदः
| वागुराभिश् | वागुरा (३.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| पाशैश् | पाश (३.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| कूटैश् | कूट (३.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| विविधैर् | विविध (३.३) |
| नराः | नर (१.३) |
| प्रतिच्छन्नाश् | प्रतिच्छन्न (√प्रति-छद् + क्त, १.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| दृश्याश् | दृश्य (√दृश् + कृत्, १.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| गृह्णन्ति | गृह्णन्ति (√ग्रह् लट् प्र.पु. बहु.) |
| सुबहून् | सु (अव्ययः)–बहु (२.३) |
| मृगान् | मृग (२.३) |
| प्रधावितान् | प्रधावित (√प्र-धाव् + क्त, २.३) |
| वा | वा (अव्ययः) |
| वित्रस्तान् | वित्रस्त (√वि-त्रस् + क्त, २.३) |
| विश्रब्धान् | विश्रब्ध (√वि-श्रम्भ् + क्त, २.३) |
| अतिविष्ठितान् | अति (अव्ययः)–विष्ठित (√वि-स्था + क्त, २.३) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वा | गु | रा | भि | श्च | पा | शै | श्च | कू | टै | श्च | वि |
| वि | धै | र्न | राः | प्र | ति | च्छ | न्ना | श्च | दृ | श्या | श्च |
| गृ | ह्ण | न्ति | सु | ब | हू | न्मृ | गान् | प्र | धा | वि | ता |
| न्वा | वि | त्र | स्ता | न्वि | स्र | ब्धा | न | ति | वि | ष्ठि | तान् |