४.१९.१६

अभार्याः सह भार्याश्च सन्त्यत्र वनचारिणः ।
लुब्धेभ्यो विप्रयुक्तेभ्यः स्वेभ्यो नस्तुमुलं भयम् ॥

अन्वयः

अभार्याः those who do not have wives, सभार्याश्च those who have wives too, वनचारिणः wanderers of the forest, अत्र there, सन्ति are found, लुब्देभ्यः those who have made others wives their own, विप्रयुक्तेभ्यः separated from their wives, तेभ्यः from them, नः no, स्तुमुलम् great, भयम् fear.

Summary

'There are monkeys wandering in the forest (sent away by Vali). Some of them have made others' wives their own and some have been separated from their wives. They are a great cause of fear.'

पदच्छेदः

अभार्याःअभार्य (१.३)
सहभार्याश्सहभार्य (१.३)
चच (अव्ययः)
सन्त्य्सन्ति (√अस् लट् प्र.पु. बहु.)
अत्रअत्र (अव्ययः)
वनचारिणःवन–चारिन् (१.३)
लुब्धेभ्योलुब्ध (√लुभ् + क्त, ५.३)
विप्रयुक्तेभ्यःविप्रयुक्त (√विप्र-युज् + क्त, ५.३)
स्वेभ्योस्व (५.३)
नस्मद् (६.३)
तुमुलंतुमुल (१.१)
भयम्भय (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
अ भा र्याःसह भा र्याश्च
स न्त्यत्रवन चारि णः
लु ब्धे भ्यो विप्र यु क्ते भ्यः
स्वे भ्यो नस्तुमु लंभ यम्