अन्वयः
बुद्धिविज्ञानसम्पन्नः one endowed with intelligence and knowledge, इङ्गितैः by gestures, सर्वम् everything, आचर you may do, अबुद्धिम् lack of intellect , गतः reaches, राजा king, सर्वभूतानि all beings, न शास्ति हि cannot control
M N Dutt
Gifted with intellect and knowledge do you perforin all by means of gestures. A king void of sense cannot govern all creatures.
पदच्छेदः
| बुद्धिविज्ञानसम्पन्न | बुद्धि–विज्ञान–सम्पन्न (√सम्-पद् + क्त, १.१) |
| इङ्गितैः | इङ्गित (३.३) |
| सर्वम् | सर्व (२.१) |
| आचर | आचर (√आ-चर् लोट् म.पु. ) |
| न | न (अव्ययः) |
| ह्य् | हि (अव्ययः) |
| अबुद्धिं | अबुद्धि (२.१) |
| गतो | गत (√गम् + क्त, १.१) |
| राजा | राजन् (१.१) |
| सर्वभूतानि | सर्व–भूत (२.३) |
| शास्ति | शास्ति (√शास् लट् प्र.पु. एक.) |
| हि | हि (अव्ययः) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| बु | द्धि | वि | ज्ञा | न | सं | प | न्न |
| इ | ङ्गि | तैः | स | र्व | मा | च | र |
| न | ह्य | बु | द्धिं | ग | तो | रा | जा |
| स | र्व | भू | ता | नि | शा | स्ति | हि |