४.२०.१७

समाश्वासय पुत्रं त्वं संदेशं संदिशस्व च ।
मूर्ध्नि चैनं समाघ्राय प्रवासं प्रस्थितो ह्यसि ॥

अन्वयः

त्वम् you, पुत्रम् son, समाश्वासय console him, एनम् him, मूर्ध्नि touching his forehead, समाघ्राय enjoying the sweet smell of his body, च एनं him, सन्देशम् instructon, सन्दिश्व consoling him, प्रवासम् on a journey, प्रस्थितः going, असि हि you are.

M N Dutt

Do you console your son, favour me with orders, smell his head, as you are going to journey in a foreign land.

Summary

'O lord you have set out on a long journey. Kiss your son on the forehead, enjoy its sweet smell, console him and give him your message.

पदच्छेदः

समाश्वासयसमाश्वासय (√समा-श्वासय् लोट् म.पु. )
पुत्रंपुत्र (२.१)
त्वंत्वद् (१.१)
संदेशंसंदेश (२.१)
संदिशस्वसंदिशस्व (√सम्-दिश् लोट् म.पु. )
(अव्ययः)
मूर्ध्निमूर्धन् (७.१)
चैनं (अव्ययः)–एनद् (२.१)
समाघ्रायसमाघ्राय (√समा-घ्रा + ल्यप्)
प्रवासंप्रवास (२.१)
प्रस्थितोप्रस्थित (√प्र-स्था + क्त, १.१)
ह्य्हि (अव्ययः)
असिअसि (√अस् लट् म.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मा श्वा पु त्रं त्वं
सं दे शं संदिस्व
मूर्ध्नि चै नं मा घ्रा
प्र वा सं प्रस्थि तोह्यसि