अन्वयः
मन्दासुः slowly, मन्दं feebly, उच्छ्वसन् sighing, सर्वतः all over, वीक्षमाणः तु gazing all round, आदावेव at first instance, अग्रतः front, आत्मजः his own son, सुग्रीवम् Sugriva, ददर्श saw.
M N Dutt
Vāli, ranging on the verge of death, casting his looks arounds and sighing faintly, espied his younger brother Sugrīva before him.
Summary
Vali, gazing all around, breathing slowly and sighing feably beheld Sugriva at first instance, Sugriva who was standing in front of his own son.
पदच्छेदः
| वीक्षमाणस् | वीक्षमाण (√वि-ईक्ष् + शानच्, १.१) |
| तु | तु (अव्ययः) |
| मन्दासुः | मन्दासु (१.१) |
| सर्वतो | सर्वतस् (अव्ययः) |
| मन्दम् | मन्द (२.१) |
| उच्छ्वसन् | उच्छ्वसत् (√उत्-श्वस् + शतृ, १.१) |
| आदाव् | आदि (७.१) |
| एव | एव (अव्ययः) |
| तु | तु (अव्ययः) |
| सुग्रीवं | सुग्रीव (२.१) |
| ददर्श | ददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.) |
| त्व् | तु (अव्ययः) |
| आत्मजाग्रतः | आत्मज–अग्रतस् (अव्ययः) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| वी | क्ष | मा | ण | स्तु | म | न्दा | सुः |
| स | र्व | तो | म | न्द | मु | च्छ्व | सन् |
| आ | दा | वे | व | तु | सु | ग्री | वं |
| द | द | र्श | त्वा | त्म | जा | ग्र | तः |