४.२४.१

गतासुं वालिनं दृष्ट्वा राघवस्तदनन्तरम् ।
अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवं शत्रुतापनः ॥

अन्वयः

सर्ववानरसत्तमः the noble of all the vanaras, सः सुग्रीवः that Sugriva, भीमबलम् a man of great prowess, लक्ष्मणम् to Lakshmana, सम्प्रहर्षयन् pleasing manner, प्रश्रितम् वाक्यम् these polite words, अब्रवीत् spoke.

Summary

Sugriva, the noblest of all monkeys, spoke these polite words in a pleasing manner to Lakshmana of terrific strength:

पदच्छेदः

गतासुंगतासु (२.१)
वालिनंवालिन् (२.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
राघवस्राघव (१.१)
तदनन्तरम्तद्–अनन्तर (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
प्रश्रितंप्रश्रित (२.१)
वाक्यंवाक्य (२.१)
सुग्रीवंसुग्रीव (२.१)
शत्रुतापनःशत्रु–तापन (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ता सुं वालि नं दृ ष्ट्वा
रास्तन्त रम्
ब्र वी त्प्रश्रि तं वा क्यं
सु ग्री वंत्रु ता नः