अन्वयः

राजेन्द्र O king of kings, तव your, ताः those, वानर्यः female monkeys, वल्लभाः wives who were dear to you, पादैः on foot, तव your, विकृष्टम् long, अध्वानम् path, आगताः have come, किम् why, न बुध्यसे do you not know.

M N Dutt

O best of kings, these she-monkeys cannot go by jumping. Did you not perceive that they have travelled so far on foot?

Summary

'O king of kings why don't you understand that these female monkeys, your wives who were dear to you have come on foot this long distance with great difficulty?

पदच्छेदः

इमास्	इदम् (१.३)
तास्	तद् (१.३)
तव	त्वद् (६.१)
राजेन्द्रवानर्यो	राजन्–इन्द्र–वानरी (१.३)
वल्लभाः	वल्लभ (१.३)
सदा	सदा (अव्ययः)
पादैर्	पाद (३.३)
विकृष्टम्	विकृष्ट (√वि-कृष् + क्त, २.१)
अध्वानम्	अध्वन् (२.१)
आगताः	आगत (√आ-गम् + क्त, १.३)
किं	क (२.१)
न	न (अव्ययः)
बुध्यसे	बुध्यसे (√बुध् लट् म.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
इ	मा	स्ता	स्त	व	रा	जे	न्द्र
वा	न	र्यो	व	ल्ल	भाः	स	दा
पा	दै	र्वि	कृ	ष्ट	म	ध्वा	न
मा	ग	ताः	किं	न	बु	ध्य	से