४.२५.१०

सुसमृद्धां गुहां दिव्यां सुग्रीवो वानरर्षभः ।
प्रविष्टो विधिवद्वीरः क्षिप्रं राज्येऽभिषिच्यताम् ॥

अन्वयः

सुसमृद्धाम् highly prosperous, रम्यां beautiful, गुहाम् cavern, प्रविष्टः he will enter, वीरः a brave man, वानरर्षभः a bull among monkeys, सुग्रीवः Sugriva, क्षिप्रम् at once, विधिवत् with due rituals, राज्ये kingdom, अभिषिच्यताम् be installed.

M N Dutt

Let Sugrīva, the foremost of monkeys, enter this magnificent celestial cave and do you all install him speedily on the throne.

Summary

'Let Sugriva enter the beautiful prosperous cavern (Kishkinda) and be installed by you as king with due rituals.'

पदच्छेदः

सुसमृद्धांसु (अव्ययः)–समृद्ध (√सम्-ऋध् + क्त, २.१)
गुहांगुहा (२.१)
दिव्यांदिव्य (२.१)
सुग्रीवोसुग्रीव (१.१)
वानरर्षभःवानर–ऋषभ (१.१)
प्रविष्टोप्रविष्ट (√प्र-विश् + क्त, १.१)
विधिवद्विधिवत् (अव्ययः)
वीरःवीर (१.१)
क्षिप्रंक्षिप्रम् (अव्ययः)
राज्येराज्य (७.१)
ऽभिषिच्यताम्अभिषिच्यताम् (√अभि-सिच् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सु मृ द्धांगु हां दि व्यां
सु ग्री वो वार्ष भः
प्र वि ष्टोविधि द्वी रः
क्षि प्रं रा ज्येऽभि षिच्य ताम्