अन्वयः

सौम्य O goodnatured Sugriva, अयम् this, उद्योगसमयः time for enterprise, न not, त्वम् you, शुभाम् auspicious, पुरीम् capital of Kishkinda, प्रविश you may enter, अहम् I, सहलक्ष्मणः along with Lakshmana, अस्मिन् पर्वते on this mountain, वत्स्यामि will reside.

M N Dutt

O gentle one, this month of Sravana, which is the first of those four months which make up the rainy season, has set in and this is not the time therefore enter your auspicious city and I shall live in this mountain along with Lakṣmaṇa.

Summary

'O goodnatured Sugriva this is not a suitable time for any endeavour. Go to the auspicious capital city of Kishkinda and I will reside on the mountain with Lakshmana.

पदच्छेदः

नायम्	न (अव्ययः)–इदम् (१.१)
उद्योगसमयः	उद्योग–समय (१.१)
प्रविश	प्रविश (√प्र-विश् लोट् म.पु. )
त्वं	त्वद् (१.१)
पुरीं	पुरी (२.१)
शुभाम्	शुभ (२.१)
अस्मिन्	इदम् (७.१)
वत्स्याम्य्	वत्स्यामि (√वस् लृट् उ.पु. )
अहं	मद् (१.१)
सौम्य	सौम्य (८.१)
पर्वते	पर्वत (७.१)
सहलक्ष्मणः	सहलक्ष्मण (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ना	य	मु	द्यो	ग	स	म	यः
प्र	वि	श	त्वं	पु	रीं	शु	भाम्
अ	स्मि	न्व	त्स्या	म्य	हं	सौ	म्य
प	र्व	ते	स	ह	ल	क्ष्म	णः