सुग्रीवः प्रकृतीः सर्वाः संभाष्योत्थाप्य वीर्यवान् ।
भ्रातुरन्तःपुरं सौम्यं प्रविवेश महाबलः ॥
सुग्रीवः प्रकृतीः सर्वाः संभाष्योत्थाप्य वीर्यवान् ।
भ्रातुरन्तःपुरं सौम्यं प्रविवेश महाबलः ॥
अन्वयः
वीर्यवान् mighty, महाबलः powerful, सुग्रीवः Sugriva, सर्वाः all, प्रकृतीः subjects, उत्थाप्य having lifted them up, सम्भाष्य addressed, भ्रातुः brother's, सौम्यम् gentle, अन्तःपुरम् inner chambers, प्रविवेश entered.M N Dutt
Welcoming the subjects and raising them up; the highly powerful Sugrīva entered the pleasant inner apartment of his brother.Summary
Asking the monkeys to rise to their feet, the mighty and powerful Sugriva entered the inner chambers of his brother.पदच्छेदः
| सुग्रीवः | सुग्रीव (१.१) |
| प्रकृतीः | प्रकृति (२.३) |
| सर्वाः | सर्व (२.३) |
| सम्भाष्योत्थाप्य | सम्भाष्य (√सम्-भाष् + ल्यप्)–उत्थाप्य (√उत्-स्थापय् + ल्यप्) |
| वीर्यवान् | वीर्यवत् (१.१) |
| भ्रातुर् | भ्रातृ (६.१) |
| अन्तःपुरं | अन्तःपुर (२.१) |
| सौम्यं | सौम्य (२.१) |
| प्रविवेश | प्रविवेश (√प्र-विश् लिट् प्र.पु. एक.) |
| महाबलः | महत्–बल (१.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सु | ग्री | वः | प्र | कृ | तीः | स | र्वाः |
| सं | भा | ष्यो | त्था | प्य | वी | र्य | वान् |
| भ्रा | तु | र | न्तः | पु | रं | सौ | म्यं |
| प्र | वि | वे | श | म | हा | ब | लः |