४.२८.३०

ये त्वन्तपालाः प्लवगाः शीघ्रगा व्यवसायिनः ।
समानयन्तु ते सैन्यं त्वरिताः शासनान्मम ।
स्वयं चानन्तरं सैन्यं भवानेवानुपश्यतु ॥

अन्वयः

अन्तपालाः chiefs, सैन्यं army, शीघ्रगाः swiftfooted, व्यवसायिनः guardians of frontiers, ये प्लवगाः monkeys, ते they, मम my, शासनान् orders, त्वरिताः quickly, सैन्यं army, समानयन्तु may get here, अनन्तरं कार्यम् the task to be done later, भवान् you, एव only, स्वयम् personally, अनुपश्यतु supervise.

M N Dutt

Do you soon bring here at my behest all the energetic and quick-coursing monkeys and commanders spreading their conquests to the end of the earth.

Summary

'Let the swiftfooted monkeys, guardians of frontiers, army chiefs muster soon in obedience to my command. You (Nila) alone should personally supervise the work to be done next.

पदच्छेदः

येयद् (१.३)
त्व्तु (अव्ययः)
अन्तपालाःअन्तपाल (१.३)
प्लवगाःप्लवग (१.३)
शीघ्रगाशीघ्र–ग (१.३)
व्यवसायिनःव्यवसायिन् (१.३)
समानयन्तुसमानयन्तु (√समा-नी लोट् प्र.पु. बहु.)
तेतद् (१.३)
सैन्यंसैन्य (२.१)
त्वरिताःत्वरित (१.३)
शासनान्शासन (५.१)
मममद् (६.१)
स्वयंस्वयम् (अव्ययः)
चानन्तरंच (अव्ययः)–अनन्तर (२.१)
सैन्यंसैन्य (२.१)
भवान्भवत् (√भू + शतृ, १.१)
एवानुपश्यतुएव (अव्ययः)–अनुपश्यतु (√अनु-पश् लोट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
ये त्वन्त पा लाःप्लव गाः शीघ्र गाव्य
व सायि नःस मान यन्तु ते सै न्यं
त्वरि ताः शास नान्म मस्व यं चान
न्त रं सै न्यंभ वा ने वानु पश्यतु