किमार्य कामस्य वशंगतेन; किमात्मपौरुष्यपराभवेन ।
अयं सदा संहृइयते समाधिः; किमत्र योगेन निवर्तितेन ॥
किमार्य कामस्य वशंगतेन; किमात्मपौरुष्यपराभवेन ।
अयं सदा संहृइयते समाधिः; किमत्र योगेन निवर्तितेन ॥
अन्वयः
आर्य O revered (brother), कामस्य वशंगतेन succumbed to passion, किम् why, आत्मपौरुष्य selfconfidence, पराभवेन defeat, किम् of what use, सदा ever, अयम् this, समाधिः composure, संहियते is withdrawn, अत्र निवर्तितेन desisting from, योगेन from yoga, किम् why?M N Dutt
O worshipful one, what have you perpetrated by placing yourself under the control of passions and defeating your manliness? Your deep and devout meditation has been purloined by your grief; and it is by religious contemplation that your grief shall be terminated now.Summary
'O revered brother why do you succumb to passion and loss of selfconfidence? Why is the usual composure of your mind withdrawn? Why do you desist from yaga?पदच्छेदः
| किम् | क (१.१) |
| आर्य | आर्य (८.१) |
| कामस्य | काम (६.१) |
| वशंगतेन | वशंगत (३.१) |
| किम् | क (१.१) |
| आत्मपौरुष्यपराभवेन | आत्मन्–पौरुष्य–पराभव (३.१) |
| अयं | इदम् (१.१) |
| सदा | सदा (अव्ययः) |
| संह्रियते | संह्रियते (√सम्-हृ प्र.पु. एक.) |
| समाधिः | समाधि (१.१) |
| किम् | क (१.१) |
| अत्र | अत्र (अव्ययः) |
| योगेन | योग (३.१) |
| निवर्तितेन | निवर्तित (√नि-वर्तय् + क्त, ३.१) |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| कि | मा | र्य | का | म | स्य | व | शं | ग | ते | न | |
| कि | मा | त्म | पौ | रु | ष्य | प | रा | भ | वे | न | |
| अ | यं | स | दा | सं | हृ | इ | य | ते | स | मा | धिः |
| कि | म | त्र | यो | गे | न | नि | व | र्ति | ते | न | |
| ज | त | ज | ग | ग | |||||||