अन्वयः

सौम्य gentle, परन्तप vanquisher of foes, अयम् this person, अनाथः helpless, हृतराज्यः lost kingdom, दीनः miserable, दूरगृहः away from home, रावणेन च,by Ravana, धर्षितः outraged,कामी lovesick, मां चैव me also, शरणं गतः sought help, इत्येतैः by these, कारणैः with reasons, दुरात्मनः of the evilminded, वानरराजस्य of the king of monkeys, सुग्रीवस्य Sugriva's, अहम् I am, परिभूतः slighted.

M N Dutt

Regarding me as one without any to back him, deprived of his kingdom, insulted my Rāvaņa, wretched, of a distant land, under the influence of amour and therefore seeking his help, (Sugrīva has not felt pity for me).

Summary

'O gentle one although I am a vanquisher of foes, this evilminded king of monkeys is slighting me because I am away from home, I have lost my kingdom, I am outraged by Ravana, I am miserable and lovesick and I have sought his help.

पदच्छेदः

अनाथो	अनाथ (१.१)
हृतराज्यो	हृत (√हृ + क्त)–राज्य (१.१)
ऽयं	इदम् (१.१)
रावणेन	रावण (३.१)
च	च (अव्ययः)
धर्षितः	धर्षित (√धर्षय् + क्त, १.१)
दीनो	दीन (१.१)
दूरगृहः	दूरगृह (१.१)
कामी	कामिन् (१.१)
मां	मद् (२.१)
चैव	च (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
शरणं	शरण (२.१)
गतः	गत (√गम् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	ना	थो	हृ	त	रा	ज्यो	ऽयं
रा	व	णे	न	च	ध	र्षि	तः
दी	नो	दू	र	गृ	हः	का	मी
मां	चै	व	श	र	णं	ग	तः