अन्वयः

सौम्य gentle, परन्तप vanquisher of foes, अयम् this person, अनाथः helpless, हृतराज्यः lost kingdom, दीनः miserable, दूरगृहः away from home, रावणेन च,by Ravana, धर्षितः outraged,कामी lovesick, मां चैव me also, शरणं गतः sought help, इत्येतैः by these, कारणैः with reasons, दुरात्मनः of the evilminded, वानरराजस्य of the king of monkeys, सुग्रीवस्य Sugriva's, अहम् I am, परिभूतः slighted.

M N Dutt

O subduer of foes, O you of excellent looks, for these reasons, I have been insulted by that vicious-souled king of monkeys-Sugriva.

Summary

'O gentle one although I am a vanquisher of foes, this evilminded king of monkeys is slighting me because I am away from home, I have lost my kingdom, I am outraged by Ravana, I am miserable and lovesick and I have sought his help.

पदच्छेदः

इत्य्	इति (अव्ययः)
एतैः	एतद् (३.३)
कारणैः	कारण (३.३)
सौम्य	सौम्य (८.१)
सुग्रीवस्य	सुग्रीव (६.१)
दुरात्मनः	दुरात्मन् (६.१)
अहं	मद् (१.१)
वानरराजस्य	वानर–राज (६.१)
परिभूतः	परिभूत (√परि-भू + क्त, १.१)
परंतप	परंतप (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
इ	त्ये	तैः	का	र	णैः	सौ	म्य
सु	ग्री	व	स्य	दु	रा	त्म	नः
अ	हं	वा	न	र	रा	ज	स्य
प	रि	भू	तः	प	रं	त	प