४.२९.३६

स कालं परिसंख्याय सीतायाः परिमार्गणे ।
कृतार्थः समयं कृत्वा दुर्मतिर्नावबुध्यते ॥

अन्वयः

दुर्मतिः evilminded, सः he, कृतार्थः fulfilled his objective, सीतायाः Sita's, परिमार्गणे in search of, कालम् time, परिसङ्ख्याय having failed, समयम् promise, कृत्वा made, नाव बुध्यते does not realise it.

M N Dutt

Having appointed the time time to institute enquiries about Sītā, that wicked-minded one has now forgot it on the accession of his new dignity.

Summary

'The evilminded Sugriva, having fulfilled his objective, does not realise that he has made a promise to me and has reached the time set for the search of Sita.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
कालंकाल (२.१)
परिसंख्यायपरिसंख्याय (√परिसम्-ख्या + ल्यप्)
सीतायाःसीता (६.१)
परिमार्गणेपरिमार्गण (७.१)
कृतार्थःकृतार्थ (१.१)
समयंसमय (२.१)
कृत्वाकृत्वा (√कृ + क्त्वा)
दुर्मतिर्दुर्मति (१.१)
नावबुध्यते (अव्ययः)–अवबुध्यते (√अव-बुध् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

का लंरि सं ख्या
सी ता याःरि मार्ग णे
कृ ता र्थः यं कृ त्वा
दुर्म ति र्ना बुध्य ते