४.२९.९

या पुरा कलहंसानां स्वरेण कलभाषिणी ।
बुध्यते चारुसर्वाङ्गी साद्य मे बुध्यते कथम् ॥

अन्वयः

चारुसर्वाङ्गी a lady with beautiful limbs, कलभाषिणी sweettongued, या she, पुरा earlier, कलहंसानाम् of the swans, स्वरेण by the sound, बुध्यते is awakened, मे my, सा she, अद्य now, कथम् how, बुद्ध्यते is awakened.

M N Dutt

How that exquisitely fine damsel having a sweet voice shall be pleased to-day, who used formerly to awake at the sounds of the drakes.?

Summary

'How will my Sita with her charming limbs and sweet words, who used to get up from sleep by the cackle of swans, wake up now?

पदच्छेदः

यायद् (१.१)
पुरापुरा (अव्ययः)
कलहंसानांकलहंस (६.३)
स्वरेणस्वर (३.१)
कलभाषिणीकल–भाषिन् (१.१)
बुध्यतेबुध्यते (√बुध् लट् प्र.पु. एक.)
चारुसर्वाङ्गीचारु–सर्व–अङ्ग (१.१)
साद्यतद् (१.१)–अद्य (अव्ययः)
मेमद् (६.१)
बुध्यतेबुध्यते (√बुध् लट् प्र.पु. एक.)
कथम्कथम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यापु रा हं सा नां
स्व रे भाषि णी
बुध्य ते चारु र्वा ङ्गी
साद्य मे बुध्य ते थम्