अन्वयः

नरेन्द्रसूनुः son of a king, सः he, रामानुजः Rama's younger brother, कामिनम् lovesick, दीनम् dejected, अदीनसत्त्वम् indomitable hero, शोकाभिपन्नम् overcome by grief, समुदीर्णकोपम् very angry, नरदेवपुत्रम् son of lord of the people, अग्रजम् elder brother, इति this, उवाच spoke.

M N Dutt

Lakşmaņa again addressed his high-minded elder brother, the son of a king, influenced by passion, stricken with grief, and poorly, with the following words.

Summary

Seeing the indomitable hero, his elder brother, son of a king, lovesick, dejected and overcome by anger and grief, spoke prince Lakshmana:

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
कामिनं	कामिन् (२.१)
दीनम्	दीन (२.१)
अदीनसत्त्वः	अदीन–सत्त्व (१.१)
शोकाभिपन्नं	शोक–अभिपन्न (√अभि-पद् + क्त, २.१)
समुदीर्णकोपम्	समुदीर्ण (√समुद्-ईर् + क्त)–कोप (२.१)
नरेन्द्रसूनुर्	नरेन्द्र–सूनु (१.१)
नरदेवपुत्रं	नर–देव–पुत्र (२.१)
रामानुजः	राम–अनुज (१.१)
पूर्वजम्	पूर्वज (२.१)
इत्य्	इति (अव्ययः)
उवाच	उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
स	का	मि	नं	दी	न	म	दी	न	स	त्त्वः
शो	का	भि	प	न्नं	स	मु	दी	र्ण	को	पम्
न	रे	न्द्र	सू	नु	र्न	र	दे	व	पु	त्रं
रा	मा	नु	जः	पू	र्व	ज	मि	त्यु	वा	च