अन्वयः

आशुगः swift, गज इव like an elephant, वेगतः speedily, तरसा vigorously, सालतालाश्वकर्णांश्च sala, tala, and asvakarna, पातयन् felling trees, अन्यान् and others, द्रुमांश्च trees, गिरिकूटानि mountain rocks, बलात् forcibly, पर्यस्यन् turning them, पद्भ्याम् with his feet, शिलाः rocks, शकलीकुर्वन् breaking to pieces, दूरम् a distance, एकपदे with one foot, त्यक्त्वा pushing, कार्यवशात् to carry out the task, द्रुतम् quickly, ययौ went.

M N Dutt

And on he proceeded, felling down by his velocity, Sāla, Tāla, and Aśvakarņa trees, throwing aside the mountain summits and other trees, breaking rocks into pieces with his feet and striding very quickly like to a fleet-coursing elephant.

Summary

'Lakshmana rushed on foot speedily, cutting the branches of sala, tala and asvakarna and other trees on the way and forcibly turning and crushing the mountain rocks into pieces with a single foot, like a swiftmoving elephant taking long strides, to carry out the task.

पदच्छेदः

शिलाश्	शिला (२.३)
च	च (अव्ययः)
शकलीकुर्वन्	शकलीकुर्वत् (√शकली-कृ + शतृ, १.१)
पद्भ्यां	पद् (३.२)
गज	गज (१.१)
इवाशुगः	इव (अव्ययः)–आशु–ग (१.१)
दूरम्	दूर (२.१)
एकपदं	एक–पद (२.१)
त्यक्त्वा	त्यक्त्वा (√त्यज् + क्त्वा)
ययौ	ययौ (√या लिट् प्र.पु. एक.)
कार्यवशाद्	कार्य–वश (५.१)
द्रुतम्	द्रुत (√द्रु + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
शि	ला	श्च	श	क	ली	कु	र्व
न्प	द्भ्यां	ग	ज	इ	वा	शु	गः
दू	र	मे	क	प	दं	त्य	क्त्वा
य	यौ	का	र्य	व	शा	द्द्रु	तम्