४.३०.१९

तान्गृहीतप्रहरणान्हरीन्दृष्ट्वा तु लक्ष्मणः ।
बभूव द्विगुणं क्रुद्धो बह्विन्धन इवानलः ॥

अन्वयः

लक्ष्मणः Lakshmana, गृहीतप्रहरणान् seized weapons, तान् them, हरीन् monkeys, दृष्ट्वा on seeing, बह्विन्धनः lots of firewood, अनलः इव like fire, द्विगुणम् doubled, क्रुद्धः angry, बभूव became.

M N Dutt

And observing them armed, Lakṣmaṇa was doubly inflamed with anger like to fire kindled with fuels.

Summary

On seeing the monkeys wielding weapons, Lakshmana's anger doubled like logs of firewood put to burning.

पदच्छेदः

तान्तद् (२.३)
गृहीतप्रहरणान्गृहीत (√ग्रह् + क्त)–प्रहरण (२.३)
हरीन्हरि (२.३)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
तुतु (अव्ययः)
लक्ष्मणःलक्ष्मण (१.१)
बभूवबभूव (√भू लिट् प्र.पु. एक.)
द्विगुणंद्विगुण (२.१)
क्रुद्धोक्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, १.१)
बह्विन्धनबहु–इन्धन (१.१)
इवानलःइव (अव्ययः)–अनल (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तान्गृ हीप्र णा
न्ह री न्दृ ष्ट्वातुक्ष्म णः
भूद्विगु णं क्रु द्धो
ह्विन्ध वा लः