४.३०.४२

स एष राघवभ्राता लक्ष्मणो वाक्यसारथिः ।
व्यवसाय रथः प्राप्तस्तस्य रामस्य शासनात् ॥

अन्वयः

तस्य his, रामस्य Rama's, शासनात् by the command, राघवभ्राता Rama's brother, सः एषः लक्ष्मणः that Lakshmna, वाक्यसारथिः his words as a charioteer, व्यवसायरथः his work a chariot, पाप्तः has come.

M N Dutt

That Laksmana, Raghava's brother, having words for his charioteer, and perseverance for his chariot, has approached you at his brother's command.

Summary

'By the command of Rama, his brother has come to you, Rama's words as charioteer and his work as chariot'.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
एषएतद् (१.१)
राघवभ्राताराघव–भ्रातृ (१.१)
लक्ष्मणोलक्ष्मण (१.१)
वाक्यसारथिःवाक्यसारथि (१.१)
व्यवसायरथःव्यवसाय–रथ (१.१)
प्राप्तस्प्राप्त (√प्र-आप् + क्त, १.१)
तस्यतद् (६.१)
रामस्यराम (६.१)
शासनात्शासन (५.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा भ्रा ता
क्ष्म णो वाक्य सा थिः
व्य सा थः प्राप्त
स्तस्य रास्य शा नात्