४.३१.१

अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा सुग्रीवः सचिवैः सह ।
लक्ष्मणं कुपितं श्रुत्वा मुमोचासनमात्मवान् ॥

अन्वयः

आत्मवान् prudent, सुग्रीवः Sugriva, सचिवैः सह with his counsellors, अङ्गदस्य Angada's, वचः words, श्रुत्वा heard, लक्ष्मणम् of Lakshmana's, कुपितम् an angry man, श्रुत्वा heard, आसनम् seat, मुमोच started

M N Dutt

Hearing the words of Angada as well as of Laksmana's wrath, the self-controlled Sugriva along with his counsellors, left his seat.

Summary

On hearing about Lakshmana's anger from Angada, prudent Sugriva consulted his counsellors.

पदच्छेदः

अङ्गदस्यअङ्गद (६.१)
वचःवचस् (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
सुग्रीवःसुग्रीव (१.१)
सचिवैःसचिव (३.३)
सहसह (अव्ययः)
लक्ष्मणंलक्ष्मण (२.१)
कुपितंकुपित (√कुप् + क्त, २.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
मुमोचासनम्मुमोच (√मुच् लिट् प्र.पु. एक.)–आसन (२.१)
आत्मवान्आत्मवत् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ङ्गस्य चः श्रु त्वा
सु ग्री वःचि वैः
क्ष्म णंकुपि तं श्रु त्वा
मु मो चा मात्म वान्