अन्वयः

धर्मात्मा righteous man, सः Lakshmana, नानाजनसमाकुला: with all kinds of people assembled, सप्त seven, कक्ष्याः enclosures, प्रविश्य having entered through, सुमहत् huge, गुप्तम् protected, महत् great, हैमराजतपर्यङ्कै: with cots made of bright gold and silver, महार्हास्तरणोपेतैः with best of cushions, बहुभि: with costly, वरासनैश्च best of seats, तत्र तत्र here and there, समावृतम् covered, अन्तःपुरम् harem, ददर्श saw.

M N Dutt

And that virtuous-souled one, crossing the seven rooms filled with conveyances and seats beheld the secret apartment (of that monkeychief), having many a gold and silver bed-steads with excellent coverlets and fine seats.

Summary

Righteous Lakshmana crossed the seven enclosures filled with different kinds of people and saw a great harem full of several bright gold and silver cots, excellent seats here and there with best of cushions spread.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
सप्त	सप्तन् (२.१)
कक्ष्या	कक्ष्या (२.३)
धर्मात्मा	धर्म–आत्मन् (१.१)
यानासनसमावृताः	यान–आसन–समावृत (√समा-वृ + क्त, २.३)
प्रविश्य	प्रविश्य (√प्र-विश् + ल्यप्)
सुमहद्	सु (अव्ययः)–महत् (२.१)
गुप्तं	गुप्त (√गुप् + क्त, २.१)
ददर्शान्तःपुरं	ददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)–अन्तःपुर (२.१)
महत्	महत् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	स	प्त	क	क्ष्या	ध	र्मा	त्मा
या	ना	स	न	स	मा	वृ	ताः
प्र	वि	श्य	सु	म	ह	द्गु	प्तं
द	द	र्शा	न्तः	पु	रं	म	हत्