४.३४.४

उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः ।
रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे ॥

अन्वयः

वीर hero, कपिः monkey, अयं सुग्रीवः this Sugriva, रणे in war, यत् such, अन्यै: by others, दुष्करम् difficult, रामेण by Rama, कृतम् has been done, उपकारम् help, न विस्मृतः अपि and not forget.

M N Dutt

Nor has the heroic monkey, O hero, forgotten the good, incapable of being done by others in battle, that the hero; Rāma, has done in his behalf.

Summary

'O hero this warrior Sugriva has not forgotten the help rendered by Rama in combat which was difficult (to win).

पदच्छेदः

उपकारंउपकार (२.१)
कृतंकृत (√कृ + क्त, २.१)
वीरोवीर (१.१)
नाप्य् (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
अयंइदम् (१.१)
विस्मृतःविस्मृत (√वि-स्मृ + क्त, १.१)
कपिःकपि (१.१)
रामेणराम (३.१)
वीरवीर (८.१)
सुग्रीवोसुग्रीव (१.१)
यद्यद् (२.१)
अन्यैर्अन्य (३.३)
दुष्करंदुष्कर (२.१)
रणेरण (७.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

का रंकृ तं वी रो
नाप्य यं विस्मृ तः पिः
रा मे वी सु ग्री वो
न्यै र्दुष्क रं णे